Manja Weijers

piriformis syndroom

Piriformis syndroom

Uitstralende pijn vanuit je bil je been in, misschien ook wat omhoog naar je onderrug. Zitten maakt de klacht erger, net als diep in je bil drukken. De aandoening is wat controversieel maar daar kom ik straks nog op terug. De piriformis is een spiertje dat diep in de bil ligt en waar de ischiadicus zenuw vlakbij loopt. Teveel spanning of zwelling van deze spier irriteert de zenuw en de spier waardoor je een uitstralende pijn krijgt, omdat ze beide niet meer goed aangestuurd kunnen worden door het brein.

piriformis syndroom

De ischiadicus zenuw verzamelt vanuit de onderrug en het  heiligbeen als een bundel door de bil om zo te vertakken het been in. Het is een erg lange zenuw. Misschien ken je de term ischias wel. Ischias wordt ook gebruikt bij acute lage rugpijn. Maar het piriformis syndroom kan ook een oorzaak zijn.

Het algemene idee is dat er druk staat op de zenuw en deze zenuw wordt daardoor slechter doorbloedt. Door de verminderde doorbloeding wordt de zenuw niet meer goed gevoed. Je kan dit vergelijken met een tuinslang: wanneer je erop gaat staan, kan er minder water doorheen stromen. Hierdoor kun je verschillende soorten klachten krijgen in het verloop van de zenuw, zoals; gevoelloosheid, erectiestoornis, tintelingen in de benen, pijn in bil, uitstralende pijn naar bil, (achterzijde) been van bil tot voet, anus, rectum, en genitaliën.

afspraak maken

Controversieel??

Zoals ik net schreef is het piriformis syndroom wat controversieel. Er wordt gezegd dat de zenuw vaak door de spier loopt en door spanning in deze spier onder druk staat. Bij autopsie studies is dit echter erg zeldzaam. Het is ook nooit aangetoond dat zoiets bestaat als een piriformis syndroom. Er zijn geen testen die het kunnen bewijzen. De diagnose wordt gesteld n.a.v. het verhaal van jou, de patient die de klachten ervaart. En als al het andere zoals bijvoorbeeld een hernia of stenose (vernauwing zenuwdoorgang) is uitgesloten. Er kunnen tal van redenen zijn waarom iemand uitstralende pijn in het been heeft. [1] Er wordt ook gesuggereerd dat de S1 zenuw die de piriformis aanstuurt geïrriteerd is waardoor de piriformis spier overprikkeld raakt.[2] Verder zijn er mensen die aangeven dat het eigenlijk best raar is dat een zenuw geirriteerd raakt van druk van een spier. Door heel je lichaam lopen spieren en zenuwen, daar moet het toch tegen kunnen?

Vanuit de neuroscience (wetenschap over het brein) wordt aangegeven dat een spier of zenuw helemaal niks voelt. Het is het brein dat aan de signalen die het van het lichaam krijgt aangeeft of je pijn voelt of niet. En je brein geeft een pijnsignaal als het (bv) niet meer in staat is de juiste spieren aan te spannen om je te helpen. [3]

Wat zijn de symptomen?

  • Pijn in lage rug met uitstraling naar één kant van bil tot geheel het been.
  • Gevoelloosheid, tintelingen, een brandend gevoel en overgevoeligheid in je onderrug, billen,heupen, en zelfs je benen, enkels en voeten.
  • lang zitten verergerd de klacht.

Hoe kun je je klacht dan het beste zien?

piriformisHet maakt niet uit wat voor term je er aan geeft. Je lichaam is in de war, misschien is er een zenuw geïrriteerd, misschien niet. In ieder geval kun je onbewust niet meer de juiste spieren aansturen. Vaak gaan de diepe bilspieren, zoals de piriformis, maar ook de obturator internus en externus (maar die namen zijn wat lastiger te onthouden) heel hard werken, ze raken verkrampt. Het lichaam is eigenlijk altijd in balans (gezond of ongezond), zoals je geen negatief kunt hebben zonder positief. Als een spier te hard werkt, doet een ander minder, punt.

De kleine bilspieren werken samen de grote bilspieren in verschillende richtingen. Als deze kleine spieren te veel doen overstemt hij de grote bilspieren die minder gaan doen. Dit kan heel lang goedgaan, tot dat ze  uitgeput raken en niet meer goed kan aanspannen of ontspannen. Die grot bilspieren zijn inmiddels lui geworden, het brein weet niet meer waar ze zitten. De kleine bilspieren reageren niet meer en het brein zit geen andere oplossing dan pijnsignalen uit te zenden. Dit is de meest makkelijke manier om het te zien. Het kan ook nog zijn dat de bandjes om de heupen en het heiligbeen ermee te maken hebben, op dezelfde manier. De bandjes staan onder rek, het brein krijgt veel signalen binnen en raakt in de war met aansturen van de juiste spieren. Of misschien zijn er wel andere spieren in de bil/lies die teveel doen en uitgeput raken. Uiteindelijk ziet het brein geen andere oplossing meer dan pijn.

Wat kun je zelf doen?

In eerste instantie is het belangrijk net als bij alle andere klachten dat je goed in je vel zit. Verder is het belangrijk dat je voldoende afwisselend beweegt. Zit niet te lang achter elkaar. Let op dat je niet op een portemonee oid zit, dat kan natuurlijk behoorlijk irriteren. Op internet zijn heel veel oefeningen te vinden die je kunt doen. Bijvoorbeeld de kleine bilspieren losmaken met een balletje of door te rekken. Echter, alleen losmaken heeft vaak niet zoveel zin, een spier werkt te hard, maar het brein is de andere vergeten. Dus die moet je weer activeren. Het is voor jezelf heel lastig om erachter te komen welke spier te veel doet en welke te weinig. Nou komt het heel vaak voor dat de kleine bilspieren te weinig doet en de grote te weinig. Je kunt daar dus zelf mee beginnen en als de klacht erger wordt, dan moet je stoppen en is het handiger naar een therapeut te gaan die dit voor je uitzoekt (middels NKT). Je kunt een testje doen om te kijken of je grote bilspier uberhaupt wel wat doet.

  • Kom liggen op je buik
  • Til heel rustig je goede been op en voel wat er als eerste aanspant, de achterkant van je bovenbeen (hamstrings) of je bil?
  • Til dan heel rustig je pijnlijke been op en kijk hoe dat hier is (grote kans dat je hamstrings eerst aanspannen en je bil helemaal niks doet).

Met deze test kijk je of je grote bilspier uberhaupt wel wat doet.

Oefening

  1. Maak je bilspier los door met een balletje op de pijnlijke spier te drukken of door ongeveer 4-5 minuten in de houding te komen zoals op foto 1 (swan pose, yin yoga)
  2. activeer je bil zoals op foto 2.
piriformis

foto 1, blijf 4-5 minuten in deze swan pose. Let op dat je geen pijn hebt in je knie

bilspier activeren

foto 2a duw je voet in de grond en voel dat je bil aanspant en misschien een beetje omhoog komt

Cook bridge

foto 2b breng je goede been naar je borst en houd die vast. Met je pijnlijke been duw je in de grond. Je hoeft niet zo hoog te komen, het gaat echt om activeren. Deze oefening is echt gevorderd, let op dat je hamstrings niet gaan verkrampen!

Wat kan ik voor je doen?

Door die spanning van alle kleine bilspieren komt er natuurlijk ook andere trek en drukkrachten op de gewrichten. Hierdoor kan het zijn dat je ‘scheef’ gaat staan. Of voelt alsof je bekken scheef staat. Soms is dat de reden dat de klacht niet over gaat. En wil het helpen om dat even los te mobiliseren door een therapeut of dmv oefeningen. Maak afspraak

Verder kan er natuurlijk naar de disbalans gekeken worden van de spieren, welke werkt te hard en welke doet te weinig. Maar interessanter is nog, waarom is het in eerste instantie ontstaan? Deze puzzel vind ik erg leuk om op te lossen. Ik kijk dan naar heel het lichaam, niet alleen naar je onderrug, bekken of bil, maar ook (of juist) naar je voeten en hoe je loopt en beweegt. De technieken die ik hiervoor gebruik zijn oa NKT, AiM en FOI.

 

[1] Miller, Thomas & P White, K & Ross, Douglas. (2012). The Diagnosis and Management of Piriformis Syndrome: Myths and Facts. The Canadian journal of neurological sciences. Le journal canadien des sciences neurologiques. 39. 577-83. 10.1017/S0317167100015298.
[2]Jennifer Baima (2009). Sports Injuries. Greenwood. p. 62. ISBN978-0-313-35977-4.
[3]https://bodyinmind.org/resources/journal-articles/

verwen je voeten